บทความนี้จะเป็นเรื่องการเปลี่ยนแบตเครื่องมือช่างไม่ว่าจะเป็นแบตสว่าน หินเจียร หรืออื่น ๆ เพราะการเปลี่ยนแบตเองแล้วจริง ๆ ไม่ได้ยากเลย
ส่วนมากแล้วผู้ผลิตมักจะทำมาเป็น Ecosystem ของยี่ห้อตัวเอง ยกตัวอย่างเช่น Makita หรือ Milwaukee และ Dewalt ที่จะมีขั้วแบตหรือ Socket ที่ใช้ได้เฉพาะกับเครื่องมือของตัวเองเท่านั้น โดยแบตก้อนเดียวใช้ได้กับทุกเครื่องมือในยี่ห้อนั้น ๆ หากใครเป็นสาวกของยี่ห้อใดยี่ห้อนึง แค่เปลี่ยนแบตได้ครั้งเดียว ก็เปลี่ยนแบตได้ทั้งหมดเลย
อุปกรณ์ที่ต้องเตรียม
1.คีมตัด
2.ไขควง
3.Mutimeter ใช้วัดไฟแบต สำคัญมากใช้ในการตรวจสอบหาจุดเสีย เพราะบางครั้งแบตไม่ได้เสื่อมแต่ BMS เสียก็มี
4.คีมปากจระเข้
5.เครื่องเชื่อมจุด หรือ Spot welding ใช้เชื่อมแผ่นนิกเกิลเข้ากับแบต
6.ปากกาดูดตะกั่ว
อะไหล่ที่ต้องนำมาเปลี่ยน
1.แผ่นนิกเกิลขนาด 0.1-0.2 (อิงตามขนาดเดิม มีผลต่อกระแสที่ไหลผ่าน)
2.แบตลิเธียมขนาด 18650 3.7V 2500mah 10C (ความจุสามารถเปลี่ยนได้ตามต้องการ แบตที่ Dawson ก็มีหลายขนาดนะ)
3.กระดาษบาร์เล่ หรือ กระดาษฉนวน
3.1 Ring ใช้แปะขั้วแบตป้องกันการลัดวงจร
3.2 แผ่นใหญ่ ปิดป้องกันการสัมผัสแบตโดยตรง
วิธีการทำ
ถึงแม้ว่าแบตของท่านจะเป็นยี่ห้ออื่นนอกเหนือจากนี้ แต่หลักการเดียวกันดังนั้นให้ท่านเข้าใจหลักการของมันก็เพียงพอแล้ว
ขั้นตอนที่ 1
ขันน็อตที่ยึดตัวฝาและฐานของแบตออก บางยี่ห้อเป็นน็อตหัว Torqe หรือหัวพิเศษ
ขั้นตอนที่ 2
ทำการบัดกรีละลายตะกั่วเอา BMS เดิมออก โดยเริ่มที่ B+ ก่อน เรียงลำดับตามนี้ B+ → B4 → B3 → B2 → B1 → B-
Trick ไม่จำเป็นจะต้องเรียงก็ได้ แต่การเรียงตามลำดับที่บอกไปเพื่อความปลอดภัยสำหรับมือใหม่
ขั้นตอนที่ 3
แกะแผ่นนิกเกิลเดิมออกโดยใช้คีมตัดหรืองัดออก ให้เหลือเพียงรางแบต
ข้อควรระวัง กรณีแบตเดิมยังมีไฟอยู่ห้ามให้คีมโดนแบตก้อนอื่นที่อนุกรมกันอยู่ ถ้าแตะโดนอาจทำให้เกิดประกายไฟ หรือมีไฟลุกได้
ขั้นตอนที่ 4
นำแบตที่ต้องการมาวัดค่า IR ให้ได้ค่าใกล้เคียงกัน เพื่อคัดเลือกเซลล์ที่มีคุณภาพใกล้เคียงกันมาใช้งานร่วมกัน ช่วยให้การจ่ายกระแสไฟสม่ำเสมอ ลดความร้อนสะสม ป้องกันแบตเตอรี่เสื่อมสภาพเร็วกว่ากำหนด และเพิ่มความปลอดภัยสูงสุดในการใช้งาน
ข้อควรระวัง ค่า IR ห่างกันเกิน 0.5 อาจจะทำให้แบตที่ค่า ir ไม่เท่ากันเกิดความร้อนสูง จนกระทั่งคายแก๊สออกมาและไม่ได้อีกเลย
ขั้นตอนที่ 5
ติดฉนวนที่ขั้วบวกของแบตทุกเซล
Trick เพราะว่าขั้วบวกและขั้วลบ ของถ่าน 18650 อยู่ใกล้กันระดับมิลลิเมตรเดียว ถ้าตะกั่วหรือแถบนิกเกิลไปแตะขั้วลบที่อยู่ใกล้ๆ จะลัดวงจรในทันทีดังนั้นควรปิดขั้วบวกทุกครั้ง
ขั้นตอนที่ 6
จัดเรียงเซลเข้ารางแบตตามวงจรผสมเดิม
ขั้นตอนที่ 7
ทำการเชื่อมแบตเตอร์รี่เข้าด้วยกันโดยการสปอต โดยที่ B+ และ B- ให้ใช้นิกเกิลขนาด 1P 0.2*8mm และ B1 , B2 , B3 , B4 ให้ใช้นิกเกิลขนาด 2P 18.5*0.2*25.5
Trick หากใครไม่มี spot welding สามารถบัดกรีได้
ขั้นตอนที่ 8
เมื่อทำการสปอตหรือบัดกรีเชื่อมแบตเข้าด้วยกันเรียบร้อยแล้ว ให้นำบอร์ดมาบัดกรีสายเข้ากับตำแหน่งนั้นๆ โดยจะเริ่มจาก B- ก่อน โดยจะมีการเรียงลำดับดังนี้ B- → B1 → B2 → B3 → B4 → B+
ข้อควรระวัง ห้ามให้หัวแร้งหรือลวดตะกั่วไปชนกับวงจรอนุกรมตัวอื่นเด็ดขาด จะทำให้ช็อต และค่าภายในแบตไม่เท่ากัน
ขั้นตอนที่ 9
วัดไฟออกด้วยมัลติมิเตอร์
ขั้นตอนที่ 10
เมื่อวัดไฟออกเรียบร้อยให้ประกอบแบตเข้าตามเดิม พร้อมนำไปใช้งาน
สรุป
หลักการทำทั้งหมดสามารถประยุกต์ใช้กับได้แบตทุกยี่ห้อ และไม่เพียงแค่แบตเครื่องมือช่างเท่านั้น ยังรวมไปถึงแบตเครื่องมือ เครื่องใช้อื่น ๆ ด้วย เพราะหลักการแบตจริง ๆ แล้วคือการบาลานซ์ระหว่างเซลทั้งค่า IR และแรงดัน เพียงเท่านั้นท่านก็สามารถเปลี่ยนแบตได้เองที่บ้านแล้ว
